off
Nawigacja
Translator
Choose your language:
Losowa fotografia
Polonia w Argentynie.
Argentyna jest drugim po Brazylii krajem Ameryki Po艂udniowej pod wzgl臋dem liczby mieszka艅c贸w o polskich korzeniach. Pierwsi polscy emigranci osiedlali si臋 w tym kraju na pocz膮tku XIX w. Obecnie w Argentynie zamieszkuje, wed艂ug r贸偶nych szacunk贸w, od 130 do 500 tys. Polak贸w i ich potomk贸w.


Pierwsi osadnicy

Pierwsi Polacy pojawili si臋 na terenie Argentyny na pocz膮tku XIX w. Byli to maj膮cy za sob膮 kampanie napoleo艅skie 偶o艂nierze s艂u偶膮cy w wojsku La Platy, kt贸ra wyzwala艂a si臋w贸wczas spod w艂adzy hiszpa艅skiej. Zapisy wojskowe podaj膮 takie nazwiska jak Emanuel Zatocki (Zatoqui) i Antoni Mierzwa ju偶 w roku 1812. Kolejne grupy emigrant贸w chroni艂y si臋 w Argentynie przed represjami ze strony zaborc贸w po upadkach kolejnych zryw贸w niepodleg艂o艣ciowych (Powstania Listopadowego, Wiosny Lud贸w, Powstania Styczniowego). Wielu by艂ych powsta艅c贸w wst膮pi艂o do armii argenty艅skiej i walczy艂o mi臋dzy innymi w wojnie Paragwajem (du偶e zas艂ugi mieli w niej m.in. Henryk Spika, Teofil Iwanowski i Robert Chodasiewicz).

27 sierpnia 1897 r. do prowincji Misiones przyby艂o 14 rodzin polskich (69 os贸b) ze wschodniej Galicji. Dat臋 t臋 uwa偶a si臋 za pocz膮tek ch艂opskiej emigracji zarobkowej. Pierwsi wychod藕cy znale藕li si臋 w Argentynie poniek膮d przypadkowo - planowali emigracj臋 do Stan贸w Zjednoczonych, jednak z powodu z艂ego stanu zdrowia lub braku wymaganych dokument贸w zostali zatrzymani przez komisj臋 lekarsk膮 w Hamburgu, gdzie otrzymali propozycj臋 osiedlenia si臋 w Argentynie. Emigranci zostali osadzeni w miejscowo艣ci Ap贸stoles, ka偶da z rodzin otrzyma艂a dzia艂k臋 wielko艣ci 25 do 100 ha - za darmo lub z mo偶liwo艣ci膮 korzystnego roz艂o偶enia sp艂aty nale偶no艣ci. Do Argentyny zacz臋艂y przybywa膰 kolejne grupy Polak贸w, g艂贸wnie z Ma艂opolski Wschodniej oraz tzw. "wt贸rna fala emigracyjna" - emigranci polskiego pochodzenia przybywaj膮cy z Brazylii. Ap贸stoles wkr贸tce sta艂o si臋 najwi臋kszym skupiskiem Polak贸w w Argentynie, powsta艂y r贸wnie偶 nowe kolonie: Azara, Corpus Christi, San Jose, Cerro Cora i in. Polscy osadnicy pocz膮tkowo uprawiali g艂贸wnie kukurydz臋, fasol臋, ry偶 i trzcin臋 cukrow膮, szybko jednak odkryli potencja艂 drzemi膮cy w uprawie bardzo popularnej w Argentynie yerba mate. W po艂udniowej cz臋艣ci Misiones za艂o偶onych zosta艂o wiele plantacji tej ro艣liny, powsta艂y drogi i linie kolejowe do transportu plon贸w, warsztaty, suszarnie itp. Wielu Polak贸w znacznie si臋 wzbogaci艂o. W Misiones zacz臋to tworzy膰 polskie szko艂y, ochronki, parafie i stowarzyszenia. Od 1926 r. w Azara wydawany by艂 polski dwutygodnik Or臋downik. Prowincja do dzi艣 jest jednym z najwi臋kszych skupisk Polak贸w w Argentynie.

O ile skupiska polonijne o charakterze rolniczym powstawa艂y g艂贸wnie w Misiones, o tyle liczniejsza emigracja inteligencko-robotnicza za sw贸j cel obiera艂a przede wszystkim Buenos Aires i inne du偶e miasta. Polacy zatrudniali si臋 najcz臋艣ciej w portowych ch艂odniach i kolejowych brygadach budowlanych. W odr贸偶nieniu od osadnik贸w zajmuj膮cych si臋 rolnictwem, robotnicy cz臋sto - co kilka tygodni - zmieniali miejsce pobytu. W艣r贸d emigrant贸w nie brakowa艂o aktywnych dzia艂aczy politycznej, szczeg贸lnie w Buenos Aires, gdzie znaczn膮 cz臋艣膰 艣rodowiska polonijnego stanowi艂a inteligencja i emigranci polityczni uciekaj膮cy przed represjami ze strony caratu. Ju偶 w 1890 r. powsta艂a tam z inicjatywy Wincentego Olewi艅skiego pierwsza w Ameryce Po艂udniowej organizacja polonijna - Polskie Towarzystwo Demokratyczne (wkr贸tce przemianowane na Towarzystwo Polskie Demokratyczne w Buenos Aires), dzia艂a艂a r贸wnie偶 socjalistyczna organizacja "R贸wno艣膰".

Szacuje si臋, 偶e do 1914 r. w Argentynie osiedli艂o si臋 ok. 31,5 tys. os贸b z ziem polskich (w tym ok. 5 tys Ukrai艅c贸w). W okresie mi臋dzywojennym przyby艂o kolejne 150 tys. os贸b.


I wojna 艣wiatowa

Wybuch I wojny 艣wiatowej podzieli艂 艣rodowisko polonijne na dwa obozy: zwolennik贸w Ententy i Tr贸jprzymierza pa艅stw centralnych. Ci pierwsi za艂o偶yli w Buenos Aires Komitet Narodowy Polski, na kt贸rego czele stan膮艂 Gustaw Jasi艅ski. Organizacja, b臋d膮ca fili膮 Komitetu dzia艂aj膮cego w Pary偶u pod przewodnictwem Romana Dmowskiego, wydawa艂a w latach 1917-18 pismo "Wiadomo艣ci Polskie", na 艂amach kt贸rego przybli偶a艂a sytuacj臋 w kraju oraz organizowa艂a werbunek ochotnik贸w do powstaj膮cej we Francji "B艂臋kitnej Armii" gen. J. Hallera, kt贸ry jednak z winy problem贸w technicznych - przede wszystkim z transportem - zaowocowa艂 wys艂aniem do Francji jedynie 2 ochotnik贸w. Zwolennicy Tr贸jprzymierza, wywodz膮cy si臋 g艂贸wnie z "R贸wno艣ci" i akcentuj膮cy przede wszystkim niech臋膰 do caratu powo艂ali natomiast do 偶ycia Ko艂o Polskie.





Lata mi臋dzywojenne

Argentyna uzna艂a niepodleg艂o艣膰 Polski, jako drugi po Brazylii kraj Ameryki 艁aci艅skiej, w 1919 r. Na pocz膮tku 1920 nawi膮zano stosunki konsularne, kt贸re 2 lata p贸藕niej rozszerzono do rangi poselstw. R贸wnie偶 w roku 1922 zawi膮za艂 si臋 Komitet Budowy Domu Polskiego w Buenos Aires, a w kolejnych latach wiele innych organizacji polonijnych, takich jak Towarzystwo "Wolna Polska" w Comodoro Rivadavia, Towarzystwa Polskie w Dock Sud Mendozie i Lalavallol, Zwi膮zek By艂ych Wojskowych i Obro艅c贸w Ojczyzny, czy w ko艅cu zwi膮zki o charakterze federacyjnym: Federacja Towarzystw "Dom Polski" i Zwi膮zek Polak贸w w Argentynie (1929). W 1938 r. zosta艂a podpisana polsko-argenty艅ska umowa handlowa, maj膮ca zacie艣ni膰 wi臋zi gospodarcze mi臋dzy krajami, stworzono r贸wnie偶 Izb臋 Handlow膮 Argenty艅sko-Polsk膮. Niestety, rozw贸j stosunk贸w handlowych zosta艂 przerwany przez wybuch wojny.

II wojna 艣wiatowa

Wybuch II wojny 艣wiatowej i bezpo艣rednie zagro偶enie Ojczyzny zintegrowa艂y argenty艅sk膮 Poloni臋. Powo艂ano powi膮zany z argenty艅skim Czerwonym Krzy偶em Komitet Niesienia Pomocy Ofiarom Wojny w Buenos Aires, aktywnie dzia艂a艂 powo艂any w 1941 r. Zwi膮zek Kobiet Polskich oraz zrzeszaj膮ce argenty艅skich przyjaci贸艂 Polski Circulo Argentino "Polonia Libre". Oddzia艂y Polskich Si艂 Zbrojnych na Zachodzie zasili艂o 1140 ochotnik贸w z Argentyny. 70 z nich poleg艂o.

Po II wojnie 艣wiatowej

Po wojnie Argentyna wycofa艂a poparcie uznania dla Rz膮du Polskiego w Londynie i nawi膮za艂a stosunki dyplomatyczne z rz膮dem warszawskim. Organizacje b臋d膮ce dot膮d instytucjami rz膮du na emigracji przekszta艂ci艂y si臋 w organizacje opieku艅cze, zajmuj膮ce si臋 pomoc膮 przybywaj膮cym do Argentyny Polakom. W艂adze argenty艅skie w 偶adne spos贸b nie przeszkadza艂y w tego typu dzia艂alno艣ci, a ich stosunek do Polonii by艂, jak i wcze艣niej, przychylny. W latach 1946-1950 przyby艂o do Argentyny ok. 20 - 22 tys. emigrant贸w z Polski. By艂a to przede wszystkim inteligencja osiedlaj膮ca si臋 w miastach (g艂贸wnie w Buenos Aires), w du偶ej cz臋艣ci zdemobilizowani 偶o艂nierze Polskich Si艂 Zbrojnych na Zachodzie, kt贸rzy nie mogli pogodzi膰 si臋 z now膮 sytuacj膮 Polski. Pojawienie si臋 w Argentynie dipis贸w 艂膮czy艂o si臋 z powstaniem nowych organizacji polonijnych: kombatanckich (np. Zwi膮zek By艂ych 呕o艂nierzy Samodzielnej Brygady Strzelc贸w Karpackich, Stowarzyszenie Lotnik贸w Polskich w Argentynie) i zawodowych (np. Stowarzyszenie In偶ynier贸w i Technik贸w Polskich w Argentynie, kt贸re z czasem przekszta艂ci艂o si臋 w istniej膮ce do dzisiaj Polskie Stowarzyszenie Absolwent贸w Szk贸艂 Wy偶szych). Stworzone zosta艂y r贸wnie偶 Towarzystwo 艢piewacze im. Chopina, harcerski Kr膮g W臋drownych Zniczy, Polska Macierz Szkolna, polskie teatry i wiele innych instytucji. Z fal膮 emigracji powojennej przyby艂 do Argentyny mi臋dzy innymi Witold Gombrowicz.

Cho膰 w艂adze Argentyny nawi膮za艂y stosunki dyplomatyczne z rz膮dem warszawskim, stosunek argenty艅skiej Polonii do w艂adz ludowych by艂 bardzo negatywny. Zwi膮zek Polak贸w w Argentynie programowo zabrania艂 wsp贸艂pracy z organami reprezentuj膮cymi w艂adze Polski Ludowej. Wi臋zi z krajem uleg艂y wi臋c w tym okresie os艂abieniu. W艣r贸d inicjatyw maj膮cych prze艂ama膰 wzajemne uprzedzenia nale偶y wymieni膰 za艂o偶enie w 1957 r. czasopisma "Kurier Polski" oraz stworzenie w 1960 r. istniej膮cej do dzi艣 Biblioteki Polskiej im. Ignacego Domeyki. Du偶e znaczenie dla wzmocnienia poczucia wsp贸lnoty z rodakami w ojczy藕nie mia艂 wyb贸r Karola Wojty艂y na papie偶a w 1978 r.

6 grudnia 1995 r., dzi臋ki staraniom Polonii oficjalnie ustanowiony zosta艂 dzie艅 Osadnika Polskiego w Argentynie. Jest on obchodzony 8 czerwca.


Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj si, 縠by m骳 dodawa komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dost阷ne tylko dla zalogowanych U縴tkownik體.

Prosz si zalogowa lub zarejestrowa, 縠by m骳 dodawa oceny.

Brak ocen.
off
Logowanie
Nazwa U縴tkownika

Has硂

Zapami阾aj mnie



Nie jeste jeszcze naszym U縴tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 縠by si zarejestrowa.

Zapomniane has硂?
Wy秎emy nowe, kliknij TUTAJ.
RSS
News
Articles
Downloads
Weblinks
Forums
Copyright © 2007 Waldemar
1603618 Unikalnych wizyt

Powered by powered by php-fusion © 2003-2007
Design by Design by Matonor